Çok Dilli Web Sitesi SEO Rehberi: Turizm Siteleri İçin Hreflang

Yurt dışından misafir ağırlayan bir işletme için çok dilli web sitesi SEO çalışması, sayfaları çevirmekle bitmez. Almanya’dan tekne turu arayan bir aile Almanca sayfanızı, Londra’dan aynı turu arayan bir çift İngilizce sayfanızı görmelidir. Bunu doğru URL yapısı, dil sürümlerini birbirine bağlayan hreflang etiketleri ve dikkatle kurulmuş canonical ayarları sağlar.

Bu rehberde turizm sitenizi çok dilde yayınlarken izlemeniz gereken adımları sırayla anlatıyoruz. Genel çerçeveyi görmek isterseniz önce turizm web sitesi rehberimize göz atabilirsiniz. Örnek olarak da kendi sitemizin Türkçe ve İngilizce yapısını kullanıyoruz.

Çeviri neden yetmez

Google bir sayfanın dilini hreflang etiketinden ya da HTML’deki lang özelliğinden değil, sayfada görünen içerikten anlar. Bu yüzden menüsü İngilizce, metni yarı Almanca kalmış bir sayfa iki dilde de zayıf kalır. Her sayfada içerik ve gezinme tek dilde olmalı, aynı sayfada iki dili yan yana vermekten kaçınmalısınız.

Çevirinin ikinci sınırı aramanın kendisidir. Türkçede “Kemer tekne turu” yazan kişi ile İngilizcede “boat trip Kemer” yazan kişi farklı kelimeler kullanır ve farklı sorular sorar. Her dil için arama ifadelerini, misafirin merak ettiği konuları ve o pazardaki rakipleri ayrıca inceleyin. Rota ve bölge aramalarına göre sayfa planlamayı transfer firmaları için SEO rehberimizde örneklerle anlattık.

Üçüncü sınır güvendir. Fiyatı kendi para biriminde, iptal koşullarını kendi dilinde net okuyamayan misafir rezervasyonu tamamlamadan ayrılabilir. Google da yerelleştirilmiş sürümleri, ana içerik çevrilmeden kaldığında kopya sayabileceğini belirtiyor.

Çok dilli site yapısı: alt dizin, alt alan adı ya da ayrı alan adı

Her dil sürümü kendi adresinde durmalıdır. Google, dili çerez ya da tarayıcı ayarıyla değiştiren tek bir adres yerine her dil için ayrı URL kullanmanızı öneriyor. Ayrı URL için üç yaygın yol vardır:

• Alt dizin (example.com/de/): Kurulumu kolaydır, tek site olarak yönetilir ve bakım yükü düşüktür.
• Alt alan adı (de.example.com): Kurulumu görece kolaydır ve dilleri farklı sunuculara ayırabilirsiniz. Ziyaretçi ise “de” ifadesinin dili mi, ülkeyi mi anlattığını adresten her zaman çıkaramaz.
• Ülke alan adı (example.de): Hedef ülkeyi en açık biçimde gösterir. Buna karşılık her alan adı ayrı maliyet ve altyapı ister, üstelik yalnız tek bir ülkeyi hedefler.

Adresin sonuna eklenen “?lang=de” gibi parametreleri Google önermez. Turizm işletmelerinin çoğu için alt dizin en dengeli seçimdir, çünkü yeni bir dil eklemek yeni bir site kurmak anlamına gelmez. Kendi sitemizde de bu yolu seçtik. Tur satış sitelerinde çok dilli satış akışını seyahat acentesi web sitesi nasıl olmalı yazımızda ayrıca ele aldık.

Hreflang nedir, x-default ne işe yarar

Hreflang, bir sayfanın başka dillerdeki karşılıklarını Google’a bildiren işarettir. Arama yapan kişinin diline ve bölgesine en uygun sürümün sonuçlarda görünmesine yardım eder. Kuralların tamamını Google Search Central’ın yerelleştirilmiş sürümler belgesinde bulabilirsiniz. Uygulamada en çok şu dört kural önem taşır:

1. Sayfanın kendi adresini de ekleyin. Her dil sürümü hem kendisini hem de diğer bütün dil sürümlerini listelemelidir.
2. Bağlantı karşılıklı olsun. Türkçe sayfa İngilizce sayfayı gösteriyorsa, İngilizce sayfa da Türkçe sayfayı göstermelidir. Karşılık bulmayan etiketler yok sayılır.
3. Doğru kodu kullanın. Dil kodu ISO 639-1 biçimindedir (tr, en, de). İsterseniz ISO 3166-1 Alpha 2 biçiminde bir bölge kodu eklersiniz; en-GB, Birleşik Krallık’taki İngilizce okurları hedefler. Bölge kodu tek başına kullanılamaz ve Birleşik Krallık’ın kodu UK değil GB’dir.
4. Tam adres yazın. Adresler https dahil eksiksiz olmalıdır. “/de/sayfa” gibi kısaltılmış yollar geçerli sayılmaz.

Üç dilli bir tekne turu sayfasında her üç sürüm de head bölümünde aynı listeyi taşır. Aşağıdaki her satır, rel="alternate" özellikli bir link etiketine karşılık gelir:

hreflang="tr" → https://www.example.com/tekne-turu

hreflang="en" → https://www.example.com/en/boat-trip

hreflang="de" → https://www.example.com/de/bootstour

hreflang="x-default" → https://www.example.com/en/boat-trip

Etiketler nereye konur

Google aynı bilgiyi üç yoldan okuyabilir ve üçünü eşdeğer sayar:

• HTML link etiketleri: Sayfanın head bölümüne eklenir ve çoğu site için en anlaşılır yoldur.
• XML site haritası: Her adresin altında, kendisi dahil bütün dil sürümleri listelenir.
• HTTP başlığı: PDF gibi HTML olmayan dosyalar için kullanılır, örneğin farklı dillerdeki tur broşürleri için.

Üç yöntemi birlikte kullanmak aramada ek fayda sağlamaz. Birini seçip eksiksiz tutmanız yeterlidir.

x-default ne zaman kullanılır

Ziyaretçinin tarayıcı diline uyan bir sürüm yoksa gösterilecek sayfayı x-default değeri belirtir. Google bu değeri özellikle dil seçici sayfalar için tasarladığını söylüyor. Dil seçici sayfanız yoksa x-default değerini yedek sürüme, turizm sitelerinde çoğunlukla İngilizce sayfaya verin.

Çok dilli web sitesi SEO’sunda canonical tuzakları

Canonical etiketi, birbirine çok benzeyen adresler arasından hangisinin asıl sayfa olduğunu söyler. Çok dilli sitelerde sık görülen bir hata, bütün dil sürümlerinin canonical etiketini ana dildeki sayfaya yöneltmektir. Bu durumda Almanca sayfa Türkçe sayfanın kopyası gibi okunur ve aramada kendi başına görünmeyebilir.

Google, canonical sayfanın aynı dilde seçilmesini istiyor. Kural basittir: her dil sürümünün canonical etiketi kendi adresini gösterir, hreflang etiketleri ise diğer dillere bağlanır. Şu tuzaklara da dikkat edin:

• Hreflang listesine yönlendirilen, noindex işaretli ya da hata veren adresler koymayın. Listede yalnız canonical adresler olsun.
• Canonical belirlemek için robots.txt kullanmayın. Google bu yöntemi önermiyor.

Para birimi, tarih ve telefon

Çeviri bittikten sonra yerelleştirme başlar. Misafir fiyatı kendi para biriminde, tarihi alışık olduğu biçimde ve telefon numarasını aranabilir hâlde görmek ister. Google da yerel adres, telefon numarası ve para birimini, bir sitenin hangi ülkeye hitap ettiğini anlamaya yardım eden işaretler arasında sayıyor.

• Para birimi: Euro, sterlin ya da dolar seçeneği sunun. Tahsilatın hangi para biriminde yapılacağını ödeme adımından önce açıkça yazın.
• Tarih ve saat: 05/06 Avrupa’da 5 Haziran, ABD’de 6 Mayıs olarak okunur. Tarih seçicide ay adını yazmak ve saat biçimini dile göre ayarlamak karışıklığı önler.
• Telefon ve WhatsApp: Numaraları +90 ile başlayan uluslararası biçimde yazın ve tıklanınca arama açılacak şekilde bağlayın.
• Yazı yönü ve yazı sistemi: Arapça gibi sağdan sola okunan dillerde sayfa düzeni de aynalanmalıdır. Çincede basitleştirilmiş ve geleneksel yazıyı ayırmanız gerekirse zh-Hans ve zh-Hant kodları kullanılır.

Kapaktaki görsel, transfer ve tur işletmeleri için geliştirdiğimiz SaaS ürünümüz Turion’un Türkçe ve İngilizce çalışan rezervasyon formudur. Misafirlere kendi dillerinde ve para birimlerinde ulaşan, her dili arama motorlarına doğru işaretlenmiş çok dilli rezervasyon siteleri de kuruyoruz.

Dil seçici ve otomatik yönlendirme

Ziyaretçiyi IP adresine ya da tarayıcı diline bakarak kendiliğinden başka bir dile yönlendirmeyi Google önermez. Googlebot genellikle ABD’den ve dil tercihi bildirmeden tarar, bu yüzden otomatik yönlendirme yapan bir sitede bazı dil sürümlerini hiç bulamayabilir. IP adresinden dil tahmin etmek de güvenilir değildir: Antalya’da tatil yapan bir İngiliz misafir, telefonunda Türkçe sayfayla karşılaşmak istemez.

Bunun yerine her sayfada görünür bir dil seçici kullanın:

• Seçici ana sayfaya değil, bulunduğunuz sayfanın diğer dildeki karşılığına götürmelidir.
• Dil adlarını kendi dillerinde yazın: Deutsch, Français, Ελληνικά gibi. Yalnız bayrak kullanmayın, çünkü bayrak dili değil ülkeyi gösterir.
• Tarayıcı dili farklıysa “Bu sayfanın Almanca sürümü var” gibi bir öneri gösterin ve kararı ziyaretçiye bırakın.
• Seçici normal bağlantılarla çalışmalıdır. Böylece Google da diğer dil sürümlerine bu bağlantılardan ulaşır.

Kendi sitemiz: Türkçe ve İngilizce tek yapıda

Bu rehberdeki kuralları kendi sitemizde de uyguluyoruz. Türkçe sürüm ön eksiz adreslerde, İngilizce sürüm /en/ alt dizininde yayında ve adreslerin kendisi de çevriliyor: hakkımızda sayfası Türkçede /hakkimizda, İngilizcede /en/about-us adresinde duruyor. Böylece her dil sürümü hem kendi adresine hem de o dilde okunan bir yola sahip oluyor.

Çevirisi olan her sayfanın head bölümü, sayfanın iki dil sürümünü karşılıklı olarak listeliyor. x-default değeri Türkçe sayfayı gösteriyor, çünkü sitenin ana dili Türkçe; her sürümün canonical etiketi ise kendi adresine bakıyor. Dil seçici de ana sayfaya değil, bulunduğunuz sayfanın diğer dildeki karşılığına götürüyor.

Bu yapıyı ayakta tutan karar, dillerin tek bir listede durmasıdır. Adresler, dil seçici, hreflang etiketleri, site haritası ve yönetim panelindeki dil sekmeleri aynı listeden okunuyor, bu yüzden hiçbiri ayrı ayrı elle güncellenmiyor. Yeni bir dil, panelde içeriği doldurulup yayına açılana kadar sitede görünmüyor. Kendi dilinde metni olmayan bir sayfa ise o dilde Türkçe metniyle gösteriliyor, noindex işaretleniyor ve hreflang listesine girmiyor; yukarıdaki “listede yalnız canonical adresler olsun” kuralı böylece kendiliğinden korunuyor.

Blog bu kuralın bilinçli bir istisnası: İngilizcesi yazılmamış bir blog yazısının İngilizce adresi (/en/blog/…) 404 hatası veriyor ve hreflang listesinde yalnız tr ve x-default yer alıyor; böyle bir yazıda dil seçici İngilizce blog sayfasını açıyor. Bu yazının İngilizce sürümü var, bu yüzden Türkçe ve İngilizce sürümleri hreflang ile birbirini gösteriyor.

Turizm sitelerinde bu yaklaşım daha da önemlidir. Tur, tekne ya da rota sayfalarının sayısı arttıkça her yeni sayfanın bütün dil sürümlerine eksiksiz bağlanması gerekir ve elle tutulan listeler bu noktada kolayca eksik kalır. Tur satan işletmeler için de aynı ilkeler geçerli: seyahat acenteleri ve tur operatörlerine yönelik çözümlerimizde tur satış sitesini misafirin dilinde ve para biriminde kuruyoruz.

Search Console ile çok dilli SEO kontrolü

Kurulum bittiğinde ölçüm başlar. Google Search Console’da şu kontrolleri düzenli olarak yapın:

1. Alan adı mülkü ekleyin. Alan adı mülkü, alt alan adlarını ve protokolleri tek mülkte toplar. Dilleri alt alan adlarına ayırdıysanız bu önemlidir.
2. Site haritasını gönderin. Hreflang bilgisini site haritasında tutuyorsanız, haritanın hatasız okunduğunu Site haritaları raporundan izleyin.
3. URL denetimini kullanın. Her dilden birkaç sayfayı denetleyin. Sizin belirttiğiniz canonical ile Google’ın seçtiği canonical aynı olmalıdır.
4. Sayfa dizine ekleme raporuna bakın. Google’ın sizin seçtiğinizden farklı bir canonical seçtiği sayfalar arasında bir dil sürümü varsa, çeviri ya da etiket sorununu orada arayın.
5. Performansı dile göre ayırın. Performans raporunda sayfa filtresiyle /de/ gibi bir alt dizini, ülke sekmesiyle de tıklamaların geldiği ülkeleri görebilirsiniz.

Hreflang kümelerinin karşılıklılığını ve kodları, siteyi tarayan bir SEO aracıyla da denetleyin. Bir ajansla çalışacaksanız sormanız gereken diğer konuları Antalya’da web ajansı seçerken sorulacak sorular yazısında topladık.

Sık sorulan sorular

Otomatik çeviri eklentisi yeter mi?

Tek başına yetmez. Bazı eklentiler metni tarayıcıda anlık çevirir ve her dil için ayrı adres oluşturmaz, bu yüzden Google dizine ekleyebileceği bir dil sürümü bulamaz. Makine çevirisini taslak olarak kullanabilirsiniz, ama yayından önce o dili iyi bilen biri metni okumalı ve arama ifadelerini kontrol etmelidir.

Alt dizin mi, alt alan adı mı seçmeliyim?

Turizm işletmelerinin çoğu için alt dizin daha pratiktir, çünkü site tek panelden yönetilir ve bakım yükü düşük kalır. Dilleri farklı sunuculardan yayınlamanız ya da ayrı ekiplerin yönetmesi gerekiyorsa alt alan adı mantıklı olabilir. Hangisini seçerseniz seçin, hreflang ve canonical kuralları aynıdır.

Hreflang hatası ne yapar?

Karşılık bulmayan etiketler yok sayılır, geçersiz dil ya da bölge kodları da işe yaramaz. Bu bir ceza değildir, ama Google hangi sürümü göstereceğine kendisi karar verir ve Alman misafir İngilizce sayfayla karşılaşabilir. Canonical etiketi başka bir dile yönelmişse sorun büyür ve o dil sürümü aramada hiç görünmeyebilir.

Kaç dille başlamalı?

Misafirlerinizin gerçekten konuştuğu dillerle başlayın. Çoğu işletme için bu, Türkçe ve İngilizceye ek olarak en çok misafir gönderen pazarın dilidir. Her dili eksiksiz çevirip güncel tutabileceğiniz kadar dil açmak, yarım kalmış çok sayıda dilden daha sağlıklıdır. Sağlık turizminde hedef ülke seçimini yurt dışından hasta bulma rehberimizde ayrıca ele aldık.

Çok dilli bir site doğru kurulduğunda her pazarda misafirle kendi dilinde konuşur. Mevcut sitenize yeni bir dil eklemek ya da çok dilli bir rezervasyon sitesini baştan kurmak istiyorsanız, Antalya’daki ekibimizle projenizi konuşalım.